Prezes ZK-P prof. Brunon Synak w rozmowie z Mariuszem Szmidtką
Dziennik Bałtycki, 15/19.05.2002

- Wkrótce rozpoczyna się spis powszechny. Część członków Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie zaapelowało do mieszkańców Kaszub, aby podawali rachmistrzom fakt używania języka kaszubskiego...

- Tak, bo w kwestionariuszu jest pytanie o znajomość języków. A kaszubski ma status języka. Cieszy mnie, że Kaszubi będą mogli publicznie zadeklarować to, że mówią po kaszubsku. Byłoby dobrze, aby jak najwięcej mieszkańców Kaszub złożyło taką deklarację.

Dorota Miklaszewicz, "Gazeta Morska", 14.05.2002

Kaszubi z Torunia chcą, żeby podczas spisu powszechnego wpisywać narodowość kaszubską, a nie polską. Rdzenni Kaszubi są przeciwko.

Zdaniem Tomasza Piechowskiego, prezesa Oddziału ZK-P w Toruniu, Kaszubów skrzywdzono pomijając ich jako mniejszość narodową w Polsce. Opublikował on na stronach internetowych list otwarty w tej sprawie.

-Nie zgadzam się z argumentami wytaczanymi przez prezesa, gdyż Kaszubi są narodowości polskiej. Odwieków sa na tej ziemi i nie mogą istnieć bez Polski – powiedział PAP wiceszef Oddziału ZK-P w Ustce Zbigniew Synak.

Zdaniem Kaszubów, GUS popełnił błąd, nie umieszczając w ankiecie spisowej oprócz pytania o narodowość pytania o przynależność etniczną. Uważają, że przydałaby się dodatkowa rubryka, zwłaszcza że było tak podczas spisu powszechneo w latach 30.

Jerzy Dąbrowa, „Głos Pomorza” (wydanie słupskie), 13.05.2002, nr 110 (15 376)


Kaszuba T. A. von Piechowski z Torunia nawołuje w Internecie, by jego krajanie wpisywali w ankiecie spisu powszechnego narodowość kaszubską. Grupa Odroda z Trójmiasta wydrukowała ponad 30 tys. ulotek nawołujących do wpisywania takiej narodowości. Jednak prezesi oddziałów związku Kaszubów w Słupskiem wpiszą narodowość polską.

Magazyn "Na bôtach ë w bòrach", Radio Gdańsk, 12.05.2002

(...)

Brunon Synak: Żlë chòdzy ò jãzëk – to je rozwiązóné – taczi jãzëk bãdze zapisóny jaczi sã wëmieni. Żlë chtos pòwié kaszëbsczi, to na pewno kaszëbsczi bądze zapisóny. Żlë chòdzy ò sprawë nôrodowòscë, në tu je kąsk skòmplikòwóné, tuwò le je môl na narodowòsc. I temù jô jak bądã pitóny bądã gôdôł, że jem nôrodowòscë pòlsczi, ale mie kąsk zafélëje tegò drëdżégò dzélu – kaszëbsczégò. Nôlepi bë bëło, żebë më mòglë pòwiedzec, że je nôrodowòscë pòlsczi, czë jak chto chce – to mòże kaszëbsczi – bò to je prawò kòżdégò, ale żebë béł eszcze môl na pòdsztrichniãcé ti etniczno regjonalny juwernotë kaszëbsczi. To je mòjim zdanim kąsk niedopatrzenié, że taczi mòżlëwòtë ni ma.

Leszek Szmidtke, Radio Gdańsk: Żlë nawetka terë, czéj chto so bądze chcôł wpisac nôrodowòsc kaszëbską, téj mòże?

Brunon Synak: Kòżden mòże pòwiedzec taką nôrodowòsc jaką òn chce, temù że nôrodowòsc je sprawą baro jindiwidualną, sprawą òsobistą i przede wszëtczim to je to, czim sã czëje chto. (...)

List otwarty do prof Brunona Synaka, Prezesa Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego w związku z wywiadem udzielonym "Gazecie Wyborczej" w dn. 26.04.2002
8.05.2002

Artykuł Michała Lewandowskiego z 26.04.03 z wypowiedzią B. Synaka i Bogusławy Cierpisz - zastępcy dyrektora Wydziału Spraw Obywatelskich i Migracji w Pomorskim Urzędzie Wojewódzkim

Zobacz ulotkę, która była rozpowszechniana na Kaszubach. Wydrukowano ją w 30 tysiącach egzemplarzy.

Pismo wystosowane przez Prezesa Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego Brunona Synaka do Generalnego Komisarza Spisowego, z wnioskiem o uwzględnianie w ankietach grupy etnicznej kaszubskiej oraz języka kaszubskiego - 6 kwietnia 2003 r.

Kierunek prac podejmowanych przez Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie wyznacza bogate dziedzictwo ruchu kaszubsko-pomorskiego oraz zmiany, jakie zaszły w ostatnich latach w otaczającej nas rzeczywistości i w świadomości Kaszubów, Kociewiaków, Borowiaków, Krajniaków i Chełminiaków. Są to zwłaszcza możliwości szerokich działań na rzecz rozwoju kultur regionalnych, zwiększonej podmiotowości oraz aktywności w życiu społecznym, politycznym i gospodarczym. Przeobrażenia te, oraz osiągnięcia ZKP, wymagają wyraźnego określenia strategii na najbliższe lata w sprawach najważniejszych dla przyszłości społeczności kaszubsko-pomorskiej.