W sobotnim wydaniu Dziennika Bałtyckiego (17 lipca) znajdzie się płytka z piosenkami pielgrzymkowymi po kaszubsku. Zachęcam do jej nabycia!
Od pięciu lat organizujemy wspólnie w parafii pielgrzymkę pieszą z Chwaszczyna do Sianowa. Każda z nich przynosiła tzw. efekt dodany w postaci nowych piosenek, których uczyliśmy uczestników pielgrzymki. Stąd pomysł, żeby podzielić się tym zasobem z innymi, którzy pielgrzymują do kaszubskich sanktuariów. Jako-że do tej pory nie zebrano i nie wydano kaszubskich pieśni pielgrzymkowych, jeszcze w ubiegłym roku zaproponowaliśmy redaktorowi Mariuszowi Szmidce współpracę przy realizacji takiej płyty. Wcześniej na podobnej zasadzie Dziennik wydawał chociażby płytki z kaszubskimi kolędami czy CD na gdański Zjazd Kaszubów. Mariusz podjął wyzwanie. Podzieliliśmy się pracą. Po stronie Zrzeszenia Kaszubsko- Pomorskiego z Chwaszczyna było zebranie materiału, wskazanie koordynatora artystycznego, dobór wykonawców oraz przygotowanie tekstów i ich tłumaczeń. Przygotowaliśmy do śpiewniczka teksty piosenek wraz z ich tłumaczeniami na polski. Nuty, chwyty gitarowe udostępnimy w internecie na portalu „Pokochaj kaszubszczyznę!”. Produkcją płyty zajął się doświadczony w realizacji kaszubskich nagrań Tadeusz Korthals z North Studio w Połczynie.Główny ciężar wydawniczy spoczął na Dzienniku.
Zrobiliśmy swego rodzaju konkurs. Wystąpiliśmy do autorów, którzy już mają na koncie tego rodzaju muzykę, teksty. U kilku zamówiliśmy nowe utwory. Wśród autorów są zarówno uznani twórcy- choćby Jerzy Stachurski; jak też debiutant w sztuce pisania pieśni- osiemnastoletni Karol Krefta z Chwaszczyna. Zebraliśmy łącznie 23 piosenki. Koordynator artystyczny projektu Ludmiła Gołąbek wskazała ostatecznie 13 utworów- one znalazły się na płytce. Są tam i pieśni ogólnie znane jak, np. „Kaszëbskô Królewô” Jana Trepczyka, są i nowe, powstałe kilka miesięcy temu. Łączy je tematyka pielgrzymki, czy szerzej- ziemskiego pielgrzymowania do Boga. Stąd tytuł płyty: „Wanoga do Bòga”, czyli „wędrówka do Boga”. Wszystkie wykonane są po kaszubsku, chociaż nie wszystkie w tym języku powstały. Kilka przetłumaczono z polskiego.
Osób piszących współcześnie kaszubskie teksty pieśni jest coraz więcej, chociaż ich liczba pewnie zamyka się w dwudziestce. Kilka osób specjalizuje się wręcz w tym rzemiośle. Piszą na zamówienie zespołów rockowych, folklorystycznych. Przyjmują zlecenia na specjalne okazje, np. Zjazd Kaszubów czy odpusty. Tworzą na prośby nauczycieli, do „Pomeranii”- jej dodatku edukacyjnego. Potrzebni są, gdy trzeba przygotować nowy materiał na coraz liczniejsze na Kaszubach konkursy wokalne. Autorzy są zapraszani do udziału w projektach nagraniowych, jak chociażby właśnie „Wanoga do Bòga”.
Można przyjąć, że w miesiącu tworzone są średnio trzy- cztery kaszubskie teksty piosenek, w tym jeden religijny. Rozwijający się ruch chóralny oraz częste w regionie msze św. kaszubskie wymagają coraz to nowego tworzywa muzycznego. (Ciekawostka, w ostatnim czasie powstało np. około 30 tekstów do utworów ... kabaretowych, na napisanie których marszałek województwa przyznał stypendium twórcze). Niektóre zespoły, wokaliści, autorzy muzyki wykorzystują do swoich produkcji muzycznych istniejącą już poezję, z różnym jednakże skutkiem.
Można powiedzieć, że współcześnie w muzyce regionalnej występują dwa nurty. Jeden polega na aranżacji, cytowaniu, wykorzystywaniu motywów ludowych.
Drugi, to muzyka autorska, w tym przypadku piosenka tworzona w większości do nowych tekstów. Język kaszubski bardzo dynamicznie się rozwija. Jego wykorzystywanie w tym gatunku jest także swego rodzaju poligonem doświadczalnym dla tworzących w standaryzowanym języku kaszubskim. Dodatkowym bodźcem dla twórców jest możliwość promocji radiowej, telewizyjnej i internetowej ich dokonań.
Wykonawcy płyty to w zdecydowanej większości młodzi ludzie, działający w ruchu oazowym. Powierzając Ludmile Gołąbek stworzenie i realizację koncepcji artystycznej projektu liczyliśmy na świeże, nowe ujęcie kaszubszczyzny w wersji sacro. Osobiście jestem zadowolony z tego, co usłyszałem. Jest tam wiele autentycznej żarliwości modlitewnej połączonej z radością chwalenia Boga i młodzieńczym zapałem zbawiania świata. Nie braknie i momentów zadumy- przystanków w wędrówce do Najwyższego, do Maryi. Ciekawe brzmienia instrumentalne znakomicie dopełniają frazy wokalne uzdolnionych śpiewających. Polecam tę płytkę wszystkim, nie tylko pielgrzymom.
Tomasz Fopke
prezes Zrzeszenia Kaszubsko- Pomorskiego, oddziału w Chwaszczynie
